EKG Elektrot Yerleşimi
Öğrenme hedefleri
- Elektrot ile derivasyon ayrımını açıklamak
- Standart V1–V6 konumlarını anatomik olarak bulmak
- Sağ ve posterior ek derivasyonları doğru etiketlemek
- Yerleşim hatasının tanısal etkisini tanımak
Ön bilgiler
Önerilir, zorunlu değildir.
Teorik anlatım
EKG Elektrot Yerleşimi
İçindekiler
EKG, tıpta en yararlı incelemelerden biridir. Göğse ve/veya ekstremitelere yerleştirilen elektrotlar, küçük voltaj değişikliklerini potansiyel farkı olarak kaydeder; bunlar görsel bir kayda dönüştürülür.
Temel anatomik işaretler

Anatomik işaretler: manubrium, sternal açı, kaburga, kostal kıkırdak ve kostal kenar. Çizgiler: midklaviküler, ön aksiller ve orta aksiller çizgi. ICS: interkostal aralık; 2nd, 4th ve 5th ICS: 2., 4. ve 5. interkostal aralık.
Kaynak bilgisi
Kaynak: LITFL, ilgili makalenin yazarları. CC BY-NC-SA 4.0. Kaynak görseli değiştirilmeden aktarılmıştır; Türkçe altyazı çeviridir.
Şeklin kaynak bağlantısı3 elektrotlu sistem
- Üç elektrot kullanılır: RA, LA ve LL.
- Monitör bipolar derivasyonları gösterir: I, II ve III.
- En iyi sonuç için elektrotları ilgili ekstremiteler yerine göğüs duvarına, kalpten eşit uzaklıkta yerleştirin.

RA: sağ kol; LA: sol kol; LL: sol bacak elektrodu.
Kaynak bilgisi
Kaynak: LITFL, ilgili makalenin yazarları. CC BY-NC-SA 4.0. Kaynak görseli değiştirilmeden aktarılmıştır; Türkçe altyazı çeviridir.
Şeklin kaynak bağlantısı5 elektrotlu sistem
- Beş elektrot kullanılır: RA, RL, LA, LL ve göğüs elektrodu.
- Monitör bipolar derivasyonları gösterir: I, II ve III.
- Ayrıca kahverengi göğüs elektrodunun V1–V6 konumlarından hangisine yerleştirildiğine bağlı olarak tek bir unipolar derivasyon gösterilir.

RA: sağ kol; LA: sol kol; RL: sağ bacak; LL: sol bacak; V: göğüs elektrodu.
Kaynak bilgisi
Kaynak: LITFL, ilgili makalenin yazarları. CC BY-NC-SA 4.0. Kaynak görseli değiştirilmeden aktarılmıştır; Türkçe altyazı çeviridir.
Şeklin kaynak bağlantısı12 derivasyonlu EKG
- On iki derivasyonlu EKG elde etmek için 10 elektrot gerekir.
- Dört ekstremiteye dört elektrot (RA, LL, LA, RL), prekordiyuma altı elektrot (V1–V6) yerleştirilir.
- On iki derivasyon izlenir: V1–V6; I, II, III; aVR, aVF, aVL.
- Kalbin belirli bölgelerinin yorumlanmasını sağlar: inferior (II, III, aVF), lateral (I, aVL, V5, V6), anterior (V1–V4).
12 derivasyonlu EKG'de prekordiyal elektrot yerleşimi
- V1: sternumun sağ kenarında 4. interkostal aralık.
- V2: sternumun sol kenarında 4. interkostal aralık.
- V4: midklaviküler çizgide 5. interkostal aralık.
- V3: V2 ile V4'ün tam ortası.
- V5: ön aksiller çizgide, V4 ile aynı yatay düzlemde.
- V6: orta aksiller çizgide, V4 ile aynı yatay düzlemde.

Kaynak bilgisi
Kaynak: LITFL, ilgili makalenin yazarları. CC BY-NC-SA 4.0. Kaynak görseli değiştirilmeden aktarılmıştır; Türkçe altyazı çeviridir.
Şeklin kaynak bağlantısıEk derivasyon yerleşimleri
Sağ taraf EKG elektrot yerleşimi
Sağ taraf EKG kaydı için birkaç yaklaşım vardır:
- V1–V6'nın göğsün sağ tarafında ayna görüntüsü konumlarına yerleştirilmesiyle tam bir sağ taraf derivasyon seti elde edilir; aşağıdaki şemaya bakın.
- V1 ve V2'yi olağan konumlarında bırakıp yalnız V3–V6'yı göğsün sağ tarafına taşımak daha kolay olabilir; bunlar V3R–V6R olur.

Kaynak bilgisi
Kaynak: LITFL, ilgili makalenin yazarları. CC BY-NC-SA 4.0. Kaynak görseli değiştirilmeden aktarılmıştır; Türkçe altyazı çeviridir.
Şeklin kaynak bağlantısı- En yararlı derivasyon V4R'dir; V4 elektrodu sağ midklaviküler çizgide 5. interkostal aralığa yerleştirilerek elde edilir.
- Sağ ventrikül miyokard enfarktüsünde V4R ST yükselmesi yararlı bir bulgudur. Kaynağın aktardığı %88 duyarlılık, %78 özgüllük ve %83 doğruluk belirli çalışma koşullarına aittir; evrensel performans veya tek başına kesin tanı anlamına gelmez. İnferior STEMI bölümüne bakın: https://litfl.com/inferior-stemi-ecg-library/
V4R elektrot yerleşimi

Kaynak bilgisi
Kaynak: LITFL, ilgili makalenin yazarları. CC BY-NC-SA 4.0. Kaynak görseli değiştirilmeden aktarılmıştır; Türkçe altyazı çeviridir.
Şeklin kaynak bağlantısıErhardt ve arkadaşları, daha önce elektrokardiyografik olarak sessiz olduğu düşünülen sağ ventrikül enfarktüsünün tanısında sağ taraf prekordiyal derivasyonun (CR4R veya V4R) kullanımını ilk kez tanımladı. Single right-sided precordial lead in the diagnosis of right ventricular involvement in inferior myocardial infarction. Am Heart J. 1976. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/1266713
Posterior derivasyonlar
V7–V9, arka göğüs duvarında aşağıdaki konumlara yerleştirilir:
- V7: sol arka aksiller çizgi, V6 ile aynı yatay düzlem.
- V8: sol skapula ucu, V6 ile aynı yatay düzlem.
- V9: sol paraspinal bölge, V6 ile aynı yatay düzlem.
Posterior STEMI bölümüne bakın: https://litfl.com/posterior-myocardial-infarction-ecg-library/

Kaynak bilgisi
Kaynak: LITFL, ilgili makalenin yazarları. CC BY-NC-SA 4.0. Kaynak görseli değiştirilmeden aktarılmıştır; Türkçe altyazı çeviridir.
Şeklin kaynak bağlantısıLewis derivasyonu (S5 derivasyonu)
Lewis derivasyon düzeni, atriyal aktivitenin ve ventriküler aktiviteyle ilişkisinin saptanmasına yardımcı olabilir. Adını, bunu ilk kez 1913'te tanımlayan Galli kardiyolog Sir Thomas Lewis'ten (1881–1945) alır. https://litfl.com/lewis-lead-s5-lead ; https://litfl.com/thomas-lewis/
Şu durumlarda yararlıdır:
- Atriyal flutterda flutter dalgalarını gözlemek.
- Geniş kompleksli taşiaritmide AV disosiyasyonu tanımak için P dalgalarını saptamak.
Lewis derivasyonu yerleşimi
- Sağ kol (RA) elektrodu manubriuma.
- Sol kol (LA) elektrodu sağ sternal kenarda 5. interkostal aralığa.
- Sol bacak (LL) elektrodu sağ alt kostal kenara.
- I derivasyonunu izleyin.

RA: sağ kol; LA: sol kol; LL: sol bacak; RL: sağ bacak elektrodu.
Kaynak bilgisi
Kaynak: LITFL, ilgili makalenin yazarları. CC BY-NC-SA 4.0. Kaynak görseli değiştirilmeden aktarılmıştır; Türkçe altyazı çeviridir.
Şeklin kaynak bağlantısıLewis derivasyonunun özgün tanımı (1913)
Thomas Lewis, atriyal fibrilasyon sırasında bulunan atriyal salınımları büyütmek için kendi derivasyon düzenini 1913'te geliştirdi ve tanımladı.
Özgün görsel: EKG MOBİL · Temsili öğretim örneği
Kaynak bilgisi
Özgün eğitim görseli: EKG MOBİL. Kaynak olgunun kaydı veya kaynak görselin kopyası değildir.
Kaynak olgu açıklaması: Atriyal fibrilasyon salınımlarını tanımakta kullanılan özel derivasyonları (1–5) gösteren göğüs duvarı şeması ve altı EKG. Lewis T. Auricular fibrillation, 1913. https://archive.org/details/clinicalelectroc00lewiuoft/page/90
Şeklin kaynak bağlantısıİlk EKG II derivasyonundandır; düzensiz aralıklarla ortaya çıkan ventriküler komplekslerden (R, T) ve büyük, sürekli salınımlardan (f f) oluşur.
Diğer beş kayıt göğüs duvarındandır.
- 1 ve 2, sağ atriyumun üzerindeki bölgeden kaydedilmiştir; bu derivasyonlarda salınımlar en büyük, ventriküler kompleksler en küçüktür.
- 3, kalbin tamamını kapsayan oblik bir derivasyondan kaydedilmiştir; hem salınımları hem ventriküler kompleksleri gösterir.
- 4 ve 5, ventrikül kenarları boyunca uzanan derivasyonlardan kaydedilmiştir; salınımlar çok az belirgindir.
Fontaine derivasyonları
Fontaine bipolar prekordiyal derivasyonları (F-EKG), epsilon dalgasını saptama duyarlılığını artırmak için kullanılır. Adını Fransız kardiyolog ve elektrofizyolog Guy Hugues Fontaine'den (1936–2018) alır. Elektrotlar gösterildiği gibi yerleştirilir: https://litfl.com/epsilon-wave-ecg-library/ ; https://litfl.com/guy-fontaine/
- Sağ kol (RA) manubrium üzerine.
- Sol kol (LA) ksifoid çıkıntı üzerine.
- Sol bacak (LL) standart V4 konumuna: 5. interkostal aralık, midklaviküler çizgi.
Olağan I, II ve III derivasyonları yerine artık FI, FII ve FIII olarak adlandırılan üç bipolar göğüs derivasyonu vardır; sağ ventrikülde infundibulumdan diyaframa kadar oluşan potansiyelleri kaydederler.
Dikey bipolar FI derivasyonu, aVF'ye benzer biçimde atriyal potansiyelleri büyütür ve şu amaçlarla kullanılabilir:
- Epsilon dalgalarını kaydetmek.
- Ventriküler taşikardide AV disosiyasyonu araştırmak.
- Olağan derivasyonlarda P dalgaları çok küçükken anormal atriyal ritimleri incelemek.
Özgün görsel: EKG MOBİL · Temsili öğretim örneği
Kaynak bilgisi
Özgün eğitim görseli: EKG MOBİL. Kaynak olgunun kaydı veya kaynak görselin kopyası değildir.
Kaynak olgu açıklaması: Fontaine bipolar prekordiyal derivasyonları (F-EKG).
Şeklin kaynak bağlantısıEKG elektrot kılavuzu

Sütunlar: elektrot, renk, konum ve sistem. RA: beyaz (kar); sağ kol; 3 elektrot, 5 elektrot ve 12 derivasyonlu EKG. LA: siyah (duman); sol kol; 3 elektrot, 5 elektrot ve 12 derivasyonlu EKG. LL: kırmızı (ateş); sol bacak; 3 elektrot, 5 elektrot ve 12 derivasyonlu EKG. RL: yeşil (çimen); sağ bacak; 5 elektrot ve 12 derivasyonlu EKG. C: kahverengi; sternum üzerinde, göğsün ortası; 5 elektrot. V1: kırmızı; sternumun sağ kenarında, 4. interkostal aralık; 12 derivasyonlu EKG. V2: sarı; sternumun sol kenarında, 4. interkostal aralık; 12 derivasyonlu EKG. V3: yeşil; V2 ile V4 arasında; 12 derivasyonlu EKG. V4: mavi; midklaviküler çizgide, sol 5. interkostal aralık; 12 derivasyonlu EKG. V5: turuncu; V4 ile V6 arasında, sol 5. interkostal aralık; 12 derivasyonlu EKG. V6: mor; orta aksiller çizgide, sol 5. interkostal aralık; 12 derivasyonlu EKG.
Kaynak bilgisi
Kaynak: LITFL, ilgili makalenin yazarları. CC BY-NC-SA 4.0. Kaynak görseli değiştirilmeden aktarılmıştır; Türkçe altyazı çeviridir.
Şeklin kaynak bağlantısıECG Academy videoları
EKG derivasyonu.
Ekstremite derivasyonları.
Prekordiyal derivasyonlar.
İlgili konular
- EKG ekstremite elektrotlarının ters bağlanması: https://litfl.com/ecg-limb-lead-reversal-ecg-library/
- Üst ekstremite elektrotlarının ters bağlanması: https://litfl.com/lead-reversal-left-arm-right-arm-ecg-library/
İleri okumalar
Çevrimiçi kaynaklar
* Wiesbauer F, Kühn P. ECG Mastery: **Yellow Belt** çevrimiçi kurs. EKG temellerini öğrenin. Medmastery
* Wiesbauer F, Kühn P. ECG Mastery: **Blue Belt** çevrimiçi kurs : EKG uzmanlığınızı geliştirin. Medmastery
* Kühn P, Houghton A. ECG Mastery: **Black Belt** Workshop . İleri EKG yorumlama. Medmastery
* Rawshani A. Clinical ECG Interpretation ECG Waves
* Smith SW. Dr Smith’s ECG blog .
* Wiesbauer F. Little Black Book of ECG Secrets . Medmastery PDF
Kitaplar
* Zimmerman FH. ECG Core Curriculum . 2023
* Mattu A, Berberian J, Brady WJ. Emergency ECGs: Case-Based Review and Interpretations , 2022
* Straus DG, Schocken DD. Marriott’s Practical Electrocardiography 13e, 2021
* Brady WJ, Lipinski MJ et al. Electrocardiogram in Clinical Medicine . 1e, 2020
* Mattu A, Tabas JA, Brady WJ. Electrocardiography in Emergency, Acute, and Critical Care . 2e, 2019
* Hampton J, Adlam D. The ECG Made Practical 7e, 2019
* Kühn P, Lang C, Wiesbauer F. ECG Mastery: The Simplest Way to Learn the ECG . 2015
* Grauer K. ECG Pocket Brain (Expanded) 6e, 2014
* Surawicz B, Knilans T. Chou’s Electrocardiography in Clinical Practice: Adult and Pediatric 6e, 2008
* Chan TC. ECG in Emergency Medicine and Acute Care 1e, 2004
LITFL ek okumalar
* ECG Library Basics – Dalgalar, intervaller, segmentler ve klinik yorumlama
* ECG A to Z by diagnosis – Klinik bağlamda EKG yorumlama
* ECG Exigency and Cardiovascular Curveball – EKG klinik olguları
* 100 ECG Quiz – Sınava hazırlık için öz değerlendirme aracı
* ECG Reference SITES and BOOKS – Diğer seçkin kaynaklar
Video anlatım
12 derivasyon ve elektrot yerleşimi
On elektrot, on iki bakış açısı; V1–V6 yerleşiminin şematik açıklaması.
Kaynaklar ve eğitim notu
Özgün sentetik öğretim modelleriyle hazırlanmış Türkçe anlatımlı görsel derstir; hasta kaydı, klinik test veya kişiye özel tedavi önerisi değildir. Gösterilen hız ve süreler seçilmiş eğitim örnekleridir. Şematik çizimlerden klinik ölçüm yapılmamalıdır. Anlatım yapay sesle üretilmiştir; bağımsız klinik uzman onayı iddiası yoktur.
Altı konu sahnesi, işaretli EKG örnekleri ve isteğe bağlı Türkçe altyazı. Web oynatma: 1920 × 1080, 30 kare/sn. Özgün ana üretim: 3840 × 2160, 30 kare/sn.
Örnekler yerel öğretim modelleriyle çizilmiştir; EKG Kütüphanesi’ndeki gerçek hasta kayıtlarından veya projenin canlı simülatöründen alınmış kayıtlar değildir. Dersin ilgili EKG Kütüphanesi ve Simülatör bağlantıları ayrı uygulama olanaklarıdır.
Bilimsel okuma kaynakları: AHA/ACCF/HRS — EKG standardizasyonu, kayıt tekniği · University of Utah — 12 derivasyon ve EKG bileşenleri
Sık yapılan hatalar
- Elektrot renklerini tüm cihazlarda evrensel sanmayın.
- V1–V2’yi göz kararı üst göğse koymayın.
- V3’ü, V4’ü bulmadan yerleştirmeyin.
- V5–V6’yı kaburgayla aşağı doğru sürüklemeyin.
- Monitör için gövde yerleşimini standart 12 derivasyonla eşdeğer sunmayın.
- Sağ veya posterior kaydı normal V1–V6 etiketiyle saklamayın.
- Teknik hata kuşkusu, devam eden göğüs ağrısının acil değerlendirmesini geciktirmesin.
Ayırıcı tanı ve klinik önem
- V1 / V2: 4. interkostal aralıkSırasıyla sternumun sağ / sol kenarı.
- V4: 5. interkostal aralıkSol midklaviküler hat.
- V3: V2–V4 orta noktasıÖnce V2 ve V4’ü bulun.
- V5 / V6: V4’ün yatay düzlemiSol ön / orta aksiller hat; kostal eğimi izlemeyin.
- V4R: Sağ 5. interkostal aralıkSağ midklaviküler hat; R etiketi zorunludur.
- V7–V9: V6’nın yatay düzlemiSol posterior aksiller / skapular / paraspinal hat.
Mini test
Yeni “septal infarkt” mı, konum hatası mı?
Sentetik eğitim olgusu: Yeni çekimde V1–V2’de beklenmeyen QS görünümü ve V2’de negatif P görülüyor. Önceki EKG farklı. Hasta değerlendirmesi sürerken elektrotların 2. interkostal aralıkta olduğu saptanıyor.
Bulgular
- V1–V2 standart yerleşimin üstünde.
- V2’de negatif P; yeni QS görünümü.
Sorular
- İlk teknik adım nedir?
- Yeni kayıt normalleşirse hangi sonuca varılabilir, hangisine varılamaz?
Gerekçeli çözümü göster
- Anatomik noktaları doğrulayarak standart 4. interkostal yerleşimle tekrar kayıt alınır.
- İlk ve düzeltilmiş kayıtlar zaman ve yerleşim bilgisiyle karşılaştırılır.
- Normalleşme teknik etkinin varlığını destekler; klinik değerlendirme gereksinimini ortadan kaldırmaz.
Sonuç: Yerleşim hatası düzeltilir; “septal infarkt” otomatik yorumu doğrulanmadan kesin tanıya çevrilmez.
Belirsizlik: Sentetik veriler gerçek hastada iskemi veya başka hastalık dışlama olanağı sağlamaz.
Akıl kartı
- Elektrot ile derivasyon ayrımını açıklamak
- Standart V1–V6 konumlarını anatomik olarak bulmak
- Sağ ve posterior ek derivasyonları doğru etiketlemek
- Elektrot renklerini tüm cihazlarda evrensel sanmayın.