U Dalgası
Öğrenme hedefleri
- U’yu T ve sonraki P’den ayırmak
- Belirgin veya ters U’nun sınırlı özgüllüğünü kavramak
- QT ile QU ölçümünü ayırmak
Ön bilgiler
Önerilir, zorunlu değildir.
Teorik anlatım
U dalgası
İçindekiler
U dalgasına genel bakış
U dalgası, T dalgasının hemen ardından gelen küçük (0,5 mm) bir sapmadır.
- U dalgası genellikle T dalgasıyla aynı yöndedir.
- U dalgası en iyi V2 ve V3 derivasyonlarında görülür.

Şekildeki etiketler: RR, PR, ST, TP ve QT aralıkları; P dalgası süresi; PR segmenti; QRS süresi; ST segmenti. Kâğıt hızı 25 mm/sn; küçük kare 0,04 sn (40 ms), büyük kare 0,20 sn (200 ms). P, Q, R, S, T ve U dalga harfleri ile J noktası işareti korunmuştur.
Kaynak bilgisi
Kaynak: LITFL, ilgili makalenin yazarları. CC BY-NC-SA 4.0. Kaynak görseli değiştirilmeden aktarılmıştır; Türkçe altyazı çeviridir.
Şeklin kaynak bağlantısıU dalgasının kaynağı
U dalgasının kaynağı bilinmemektedir. Kökenine ilişkin yaygın üç teori şunlardır:
- Purkinje liflerinin gecikmiş repolarizasyonu
- Orta miyokarttaki “M hücrelerinin” uzamış repolarizasyonu
- Ventrikül duvarındaki mekanik kuvvetlerden kaynaklanan art potansiyeller
Normal U dalgalarının özellikleri
- U dalgası normalde T dalgasıyla aynı yöndedir.
- U dalgasının büyüklüğü kalp hızıyla ters orantılıdır: kalp hızı yavaşladıkça U dalgası büyür.
- U dalgaları genellikle kalp hızı 65/dk altına düştüğünde görünür hâle gelir.
- U dalgasının voltajı normalde T dalgasının voltajının %25’inden küçüktür; orantısız derecede büyük U dalgaları anormaldir.
- U dalgasının normal en büyük genliği 1–2 mm’dir.

Kaynak bilgisi
Kaynak: LITFL, U dalgası; Ed Burns. https://litfl.com/u-wave-ecg-library/ Lisans: CC BY-NC-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/). Görsel değiştirilmedi; Türkçe açıklama eklendi.
Şeklin kaynak bağlantısıU dalgası anormallikleri
- Belirgin U dalgaları
- Ters U dalgaları
Belirgin U dalgaları
Aşağıdaki durumda U dalgaları belirgin olarak tanımlanır:
- 1–2 mm’den veya T dalgası yüksekliğinin %25’inden büyük olması.
Belirgin U dalgalarının nedenleri
Belirgin U dalgaları en sık şu durumlarda bulunur:
- Bradikardi
- Ağır hipokalemi
Belirgin U dalgaları şu durumlarda bulunabilir:
- Hipokalsemi
- Hipomagnezemi
- Hipotermi
- Kafa içi basınç artışı
- Sol ventrikül hipertrofisi
- Hipertrofik kardiyomiyopati
Belirgin U dalgalarıyla ilişkili ilaçlar:
- Digoksin
- Fenotiyazinler (tiyoridazin)
- Sınıf Ia antiaritmikler (kinidin, prokainamid)
- Sınıf III antiaritmikler (sotalol, amiodaron)
Not: Belirgin U dalgalarına yol açan durumların birçoğu QT uzamasına da neden olur.
Sinüs bradikardisine bağlı belirgin U dalgaları

Kaynak bilgisi
Kaynak: LITFL, U dalgası; Ed Burns. https://litfl.com/u-wave-ecg-library/ Lisans: CC BY-NC-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/). Görsel değiştirilmedi; Türkçe açıklama eklendi.
Şeklin kaynak bağlantısıHipokalemiyle ilişkili U dalgaları

Kaynak bilgisi
Kaynak: LITFL, U dalgası; Ed Burns. https://litfl.com/u-wave-ecg-library/ Lisans: CC BY-NC-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/). Görsel değiştirilmedi; Türkçe açıklama eklendi.
Şeklin kaynak bağlantısıSol ventrikül hipertrofisiyle ilişkili U dalgaları

Kaynak bilgisi
Kaynak: LITFL, U dalgası; Ed Burns. https://litfl.com/u-wave-ecg-library/ Lisans: CC BY-NC-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/). Görsel değiştirilmedi; Türkçe açıklama eklendi.
Şeklin kaynak bağlantısıDigoksin kullanımıyla ilişkili U dalgaları

Kaynak bilgisi
Kaynak: LITFL, U dalgası; Ed Burns. https://litfl.com/u-wave-ecg-library/ Lisans: CC BY-NC-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/). Görsel değiştirilmedi; Türkçe açıklama eklendi.
Şeklin kaynak bağlantısıKinidin kullanımıyla ilişkili U dalgaları

Kaynak bilgisi
Kaynak: LITFL, U dalgası; Ed Burns. https://litfl.com/u-wave-ecg-library/ Lisans: CC BY-NC-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/). Görsel değiştirilmedi; Türkçe açıklama eklendi.
Şeklin kaynak bağlantısıTers U dalgaları
- U dalgasının ters dönmesi, T dalgasının pozitif olduğu derivasyonlarda anormaldir.
- Negatif U dalgası, kalp hastalığının varlığı açısından oldukça özgüldür.
Ters U dalgalarının sık nedenleri
- Koroner arter hastalığı
- Hipertansiyon
- Kalp kapak hastalığı
- Doğumsal kalp hastalığı
- Kardiyomiyopati
- Hipertiroidi
Göğüs ağrısıyla başvuran hastalarda ters U dalgaları:
- Miyokart iskemisinin oldukça özgül bir bulgusudur.
- Kararsız anjinanın ve gelişmekte olan miyokart enfarktüsünün en erken göstergesi olabilir.
- Seçilmiş egzersiz testi çalışmalarında ters U dalgası ağır koroner darlıkla ilişkili bulunmuştur. Ancak istirahat EKG’sindeki tek bir U bulgusu LAD/LMCA’da ≥%75 darlığı ya da ventrikül işlev bozukluğunu kesinleştirmez.
Kararsız anjina
Özgün görsel: EKG MOBİL · Temsili öğretim örneği
Kaynak bilgisi
Özgün eğitim görseli: EKG MOBİL. Kaynak olgunun kaydı veya kaynak görselin kopyası değildir.
Kaynak olgu açıklaması: Kararsız anjinalı hastada ters U dalgaları. Girish ve arkadaşlarından yeniden yayımlanmıştır; kaynak görsel bu çeviriye alınmamıştır.
Şeklin kaynak bağlantısıPrinzmetal anjinasında ters U dalgaları

Kaynak bilgisi
Kaynak: LITFL, U dalgası; Ed Burns. https://litfl.com/u-wave-ecg-library/ Lisans: CC BY-NC-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/). Görsel değiştirilmedi; Türkçe açıklama eklendi.
Şeklin kaynak bağlantısıNSTEMI

Kaynak bilgisi
Kaynak: LITFL, U dalgası; Ed Burns. https://litfl.com/u-wave-ecg-library/ Lisans: CC BY-NC-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/). Görsel değiştirilmedi; Türkçe açıklama eklendi.
Şeklin kaynak bağlantısı- NSTEMI bulunan bu hastanın lateral derivasyonlarındaki (I, V5 ve V6) hafif U dalgası ters dönmesine dikkat edin; EKG’sindeki tek anormal bulgular bunlardı.
Kaynakça * Sovari AA, Farokhi F, Kocheril AG. Inverted U wave, a specific electrocardiographic sign of cardiac ischemia. Am J Emerg Med. 2007 Feb;25(2):235-7. [PMID: 17276833](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17276833) * Gerson MC, McHenry PL. Resting U wave inversion as a marker of stenosis of the left anterior descending coronary artery. Am J Med. 1980 Oct;69(4):545-50. [PMID: 7424944](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/7424944) * Girish MP, Gupta MD, Mukhopadhyay S, Yusuf J, Sunil Roy TN, Trehan V. U wave: an important noninvasive electrocardiographic diagnostic marker. Indian Pacing Electrophysiol J. 2005 Jan 1;5(1):63-5. [PMID: 16943944](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16943944) * Pérez Riera AR, Ferreira C, Filho CF, Ferreira M, Meneghini A, Uchida AH, Schapachnik E, Dubner S, Zhang L. The enigmatic sixth wave of the electrocardiogram: the U wave. Cardiol J. 2008;15(5):408-21. [PMID: 18810715](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18810715)
İleri okuma Çevrimiçi * Wiesbauer F, Kühn P. [ECG Mastery: Yellow Belt online course.](https://www.medmastery.com/course/ecg-mastery-yellow-belt?utm_source=litfl&utm_medium=referral&utm_campaign=ecg-mastery-yellow-belt) EKG temellerini öğrenin. Medmastery * Wiesbauer F, Kühn P. [ECG Mastery: Blue Belt online course](https://www.medmastery.com/course/ecg-mastery-blue-belt?utm_medium=referral&utm_source=litfl&utm_campaign=ecg-mastery-blue-belt) : EKG uzmanı olun. Medmastery * Kühn P, Houghton A. [ECG Mastery: Black Belt Workshop](https://www.medmastery.com/workshop/ecg-mastery-black-belt?utm_source=litfl&utm_medium=referral&utm_campaign=ecg-mastery-black-belt) . İleri EKG yorumlama. Medmastery * Rawshani A. [Clinical ECG Interpretation](https://ecgwaves.com/) ECG Waves * Smith SW. [Dr Smith’s ECG blog](https://hqmeded-ecg.blogspot.com/) . * Wiesbauer F. [Little Black Book of ECG Secrets](https://litfl.com/wp-content/uploads/2024/11/Little-Black-Book-of-ECG-Secrets-Medmastery-2024.pdf) . Medmastery PDF
Ders kitapları * Zimmerman FH. ECG Core Curriculum . 2023 * Mattu A, Berberian J, Brady WJ. Emergency ECGs: Case-Based Review and Interpretations , 2022 * Straus DG, Schocken DD. Marriott’s Practical Electrocardiography 13e, 2021 * Brady WJ, Lipinski MJ et al. Electrocardiogram in Clinical Medicine . 1e, 2020 * Mattu A, Tabas JA, Brady WJ. Electrocardiography in Emergency, Acute, and Critical Care . 2e, 2019 * Hampton J, Adlam D. The ECG Made Practical 7e, 2019 * Kühn P, Lang C, Wiesbauer F. ECG Mastery: The Simplest Way to Learn the ECG . 2015 * Grauer K. ECG Pocket Brain (Expanded) 6e, 2014 * Surawicz B, Knilans T. Chou’s Electrocardiography in Clinical Practice: Adult and Pediatric 6e, 2008 * Chan TC. ECG in Emergency Medicine and Acute Care 1e, 2004
LITFL ek okumaları * [ECG Library Basics](https://litfl.com/ecg-library/basics/) – Dalgalar, aralıklar, segmentler ve klinik yorumlama * [ECG A to Z by diagnosis](https://litfl.com/ecg-library/diagnosis/) – Klinik bağlamda EKG yorumlama * [ECG Exigency](https://litfl.com/clinical-cases/ecg-exigency/) and [Cardiovascular Curveball](https://litfl.com/clinical-cases/cardiovascular-curveball/) – EKG klinik vakaları * [100 ECG Quiz](https://litfl.com/top-100/ecg/) – Sınav pratiği için öz değerlendirme aracı * [ECG Reference SITES and BOOKS](https://litfl.com/ecg-library/ecg-references/) – diğer kaynaklardan seçmeler
Video anlatım
P, QRS, T ve U dalgaları
İşaretli tek atım üzerinde elektriksel olaylar ve T–U ayrımı.
Kaynaklar ve eğitim notu
Özgün sentetik öğretim modelleriyle hazırlanmış Türkçe anlatımlı görsel derstir; hasta kaydı, klinik test veya kişiye özel tedavi önerisi değildir. Gösterilen hız ve süreler seçilmiş eğitim örnekleridir. Şematik çizimlerden klinik ölçüm yapılmamalıdır. Anlatım yapay sesle üretilmiştir; bağımsız klinik uzman onayı iddiası yoktur.
Altı konu sahnesi, işaretli EKG örnekleri ve isteğe bağlı Türkçe altyazı. Web oynatma: 1920 × 1080, 30 kare/sn. Özgün ana üretim: 3840 × 2160, 30 kare/sn.
Örnekler yerel öğretim modelleriyle çizilmiştir; EKG Kütüphanesi’ndeki gerçek hasta kayıtlarından veya projenin canlı simülatöründen alınmış kayıtlar değildir. Dersin ilgili EKG Kütüphanesi ve Simülatör bağlantıları ayrı uygulama olanaklarıdır.
Bilimsel okuma kaynakları: University of Utah — 12 derivasyon ve EKG bileşenleri
Elektrolitler EKG’yi nasıl değiştirir?
Potasyumun T ve U dalgalarına, kalsiyumun ST ve QT süresine etkileri. Gerçekçi kalp görseli, karşılaştırmalı EKG, Türkçe anlatım ve altyazı.
Kaynaklar ve eğitim notu
Özgün sentetik eğitim örnekleridir; gerçek hasta kaydı değildir. Kalp görseli temsilidir. QT ve QU değerleri seçilmiş öğretim örnekleridir; tanı eşikleri değildir. Anlatım yapay sesle oluşturulmuştur.
Hipokalemide T düzleşmesi, ST çökmesi ve belirgin U dalgası görülebilir. Hiperkalemide sivri T, P küçülmesi, PR uzaması ve QRS genişlemesi gelişebilir; değişiklikler her hastada aynı sırayı izlemez. Küçük U dalgaları sağlıklı kişilerde de bulunabilir.
Hipokalsemi ST ve QT süresini uzatabilir; hiperkalsemi kısaltabilir. QT, QRS başlangıcından T sonuna ölçülür; ayrı U dalgası dahil edilmez. QTc kalp hızına göre düzeltilmiş QT değeridir. Normal EKG tehlikeli hiperkalemiyi dışlamaz; kan tetkikleri ve klinik değerlendirme gereklidir.
Yapım: Creative Claw gerçekçi kalp görselleştirmesi; ElevenLabs ile Keşif Defteri — Ay Ailesi onaylı anlatıcı profili. 1920 × 1080, 30 kare/sn, yatay video.
Kaynaklar: KDIGO — Akut hiperkalemi · NCBI — Kalsiyum · NCBI — Hipokalemi · AHA/ACCF/HRS — ST, T, U ve QT değerlendirmesi.
Sık yapılan hatalar
- Hipokalemide görülen görünür uzamanın bir bölümü T-U birleşmesi olabilir; QT ve QU’yu karıştırmayın.
- Sonraki P dalgasını U sanmamak için ritmi ve P-P düzenini uzun şeritte izleyin.
- Negatif U üzerinden tek başına LAD/sol ana koroner darlığı tanısı yazmayın.
Ayırıcı tanı ve klinik önem
- Küçük U örneği: 0,5 mm = 0,05 mV10 mm/mV’de sentetik örnek; evrensel zorunlu normal değer değildir.
- Belirgin U için pratik ipucu: Yaklaşık >1–2 mm veya T’nin >%25’iHız ve T genliği etkiler; tek başına elektrolit tanı eşiği değildir.
- QT sınırı: QRS başlangıcı → T sonuAyrı U dahil edilmez; T-U füzyonunda ölçümün güvenilirliği azalır.
Mini test
Otomatik QT’yi kontrol edin
Sentetik olgu: Diüretik kullanan 68 yaşındaki kişide otomatik cihaz “QT 550 ms” bildiriyor.
Bulgular
- QRS başlangıcı 100 ms; T sonu 460 ms; ayrı U sonu 650 ms.
- U genliği 2 mm; potasyum ve magnezyum henüz bilinmiyor.
Sorular
- Manuel QT ve QU kaç ms?
- Belirgin U hipokalemiyi kanıtlar mı?
Gerekçeli çözümü göster
- QT = 460 − 100 = 360 ms.
- QU = 650 − 100 = 550 ms; cihazın işaretlediği son nokta kontrol edilmelidir.
- Elektrolitler, ilaçlar ve hız değerlendirilir; U tek başına hipokalemi tanısı koydurmaz.
Sonuç: Ayrı U’yu QT’ye katmayın. QTc için ayrıca güvenilir RR ve uygun düzeltme yöntemi gerekir.
Belirsizlik: Gerçek kayıtta T-U sınırı bu örnekteki kadar belirgin olmayabilir; belirsizlik gizlenmemelidir.
Akıl kartı
- U’yu T ve sonraki P’den ayırmak
- Belirgin veya ters U’nun sınırlı özgüllüğünü kavramak
- QT ile QU ölçümünü ayırmak
- Hipokalemide görülen görünür uzamanın bir bölümü T-U birleşmesi olabilir; QT ve QU’yu karıştırmayın.