İçeriğe geç
Akademi bölümleri · Temel EKG
Seviye 1 · EKG’ye giriş

U Dalgası

Öğrenme araçları

Öğrenme hedefleri

  • U’yu T ve sonraki P’den ayırmak
  • Belirgin veya ters U’nun sınırlı özgüllüğünü kavramak
  • QT ile QU ölçümünü ayırmak

Ön bilgiler

Önerilir, zorunlu değildir.

Teorik anlatım

U dalgası

İçindekiler

U dalgasına genel bakış

U dalgası, T dalgasının hemen ardından gelen küçük (0,5 mm) bir sapmadır.

  • U dalgası genellikle T dalgasıyla aynı yöndedir.
  • U dalgası en iyi V2 ve V3 derivasyonlarında görülür.
EKG temelleri: dalgalar, segmentler ve aralıklar
EKG temelleri: dalgalar, segmentler ve aralıklar

Şekildeki etiketler: RR, PR, ST, TP ve QT aralıkları; P dalgası süresi; PR segmenti; QRS süresi; ST segmenti. Kâğıt hızı 25 mm/sn; küçük kare 0,04 sn (40 ms), büyük kare 0,20 sn (200 ms). P, Q, R, S, T ve U dalga harfleri ile J noktası işareti korunmuştur.

Kaynak · Lisans

Kaynak bilgisi

Kaynak: LITFL, ilgili makalenin yazarları. CC BY-NC-SA 4.0. Kaynak görseli değiştirilmeden aktarılmıştır; Türkçe altyazı çeviridir.

Şeklin kaynak bağlantısı

U dalgasının kaynağı

U dalgasının kaynağı bilinmemektedir. Kökenine ilişkin yaygın üç teori şunlardır:

  • Purkinje liflerinin gecikmiş repolarizasyonu
  • Orta miyokarttaki “M hücrelerinin” uzamış repolarizasyonu
  • Ventrikül duvarındaki mekanik kuvvetlerden kaynaklanan art potansiyeller

Normal U dalgalarının özellikleri

  • U dalgası normalde T dalgasıyla aynı yöndedir.
  • U dalgasının büyüklüğü kalp hızıyla ters orantılıdır: kalp hızı yavaşladıkça U dalgası büyür.
  • U dalgaları genellikle kalp hızı 65/dk altına düştüğünde görünür hâle gelir.
  • U dalgasının voltajı normalde T dalgasının voltajının %25’inden küçüktür; orantısız derecede büyük U dalgaları anormaldir.
  • U dalgasının normal en büyük genliği 1–2 mm’dir.
Normal U dalgası
Normal U dalgası

Kaynak · Lisans

Kaynak bilgisi

Kaynak: LITFL, U dalgası; Ed Burns. https://litfl.com/u-wave-ecg-library/ Lisans: CC BY-NC-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/). Görsel değiştirilmedi; Türkçe açıklama eklendi.

Şeklin kaynak bağlantısı

U dalgası anormallikleri

  • Belirgin U dalgaları
  • Ters U dalgaları

Belirgin U dalgaları

Aşağıdaki durumda U dalgaları belirgin olarak tanımlanır:

  • 1–2 mm’den veya T dalgası yüksekliğinin %25’inden büyük olması.

Belirgin U dalgalarının nedenleri

Belirgin U dalgaları en sık şu durumlarda bulunur:

  • Bradikardi
  • Ağır hipokalemi

Belirgin U dalgaları şu durumlarda bulunabilir:

  • Hipokalsemi
  • Hipomagnezemi
  • Hipotermi
  • Kafa içi basınç artışı
  • Sol ventrikül hipertrofisi
  • Hipertrofik kardiyomiyopati

Belirgin U dalgalarıyla ilişkili ilaçlar:

  • Digoksin
  • Fenotiyazinler (tiyoridazin)
  • Sınıf Ia antiaritmikler (kinidin, prokainamid)
  • Sınıf III antiaritmikler (sotalol, amiodaron)

Not: Belirgin U dalgalarına yol açan durumların birçoğu QT uzamasına da neden olur.

Sinüs bradikardisine bağlı belirgin U dalgaları

Sinüs bradikardisine bağlı belirgin U dalgaları
Sinüs bradikardisine bağlı belirgin U dalgaları

Kaynak · Lisans

Kaynak bilgisi

Kaynak: LITFL, U dalgası; Ed Burns. https://litfl.com/u-wave-ecg-library/ Lisans: CC BY-NC-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/). Görsel değiştirilmedi; Türkçe açıklama eklendi.

Şeklin kaynak bağlantısı

Hipokalemiyle ilişkili U dalgaları

K+ değeri 1,9 olan bir hastada belirgin U dalgaları
K+ değeri 1,9 olan bir hastada belirgin U dalgaları

Kaynak · Lisans

Kaynak bilgisi

Kaynak: LITFL, U dalgası; Ed Burns. https://litfl.com/u-wave-ecg-library/ Lisans: CC BY-NC-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/). Görsel değiştirilmedi; Türkçe açıklama eklendi.

Şeklin kaynak bağlantısı

Sol ventrikül hipertrofisiyle ilişkili U dalgaları

Ventrikül hipertrofisiyle ilişkili U dalgaları
Ventrikül hipertrofisiyle ilişkili U dalgaları

Kaynak · Lisans

Kaynak bilgisi

Kaynak: LITFL, U dalgası; Ed Burns. https://litfl.com/u-wave-ecg-library/ Lisans: CC BY-NC-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/). Görsel değiştirilmedi; Türkçe açıklama eklendi.

Şeklin kaynak bağlantısı

Digoksin kullanımıyla ilişkili U dalgaları

Digoksin kullanımıyla ilişkili U dalgaları
Digoksin kullanımıyla ilişkili U dalgaları

Kaynak · Lisans

Kaynak bilgisi

Kaynak: LITFL, U dalgası; Ed Burns. https://litfl.com/u-wave-ecg-library/ Lisans: CC BY-NC-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/). Görsel değiştirilmedi; Türkçe açıklama eklendi.

Şeklin kaynak bağlantısı

Kinidin kullanımıyla ilişkili U dalgaları

Kinidin kullanımıyla ilişkili U dalgaları
Kinidin kullanımıyla ilişkili U dalgaları

Kaynak · Lisans

Kaynak bilgisi

Kaynak: LITFL, U dalgası; Ed Burns. https://litfl.com/u-wave-ecg-library/ Lisans: CC BY-NC-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/). Görsel değiştirilmedi; Türkçe açıklama eklendi.

Şeklin kaynak bağlantısı

Ters U dalgaları

  • U dalgasının ters dönmesi, T dalgasının pozitif olduğu derivasyonlarda anormaldir.
  • Negatif U dalgası, kalp hastalığının varlığı açısından oldukça özgüldür.

Ters U dalgalarının sık nedenleri

  • Koroner arter hastalığı
  • Hipertansiyon
  • Kalp kapak hastalığı
  • Doğumsal kalp hastalığı
  • Kardiyomiyopati
  • Hipertiroidi

Göğüs ağrısıyla başvuran hastalarda ters U dalgaları:

  • Miyokart iskemisinin oldukça özgül bir bulgusudur.
  • Kararsız anjinanın ve gelişmekte olan miyokart enfarktüsünün en erken göstergesi olabilir.
  • Seçilmiş egzersiz testi çalışmalarında ters U dalgası ağır koroner darlıkla ilişkili bulunmuştur. Ancak istirahat EKG’sindeki tek bir U bulgusu LAD/LMCA’da ≥%75 darlığı ya da ventrikül işlev bozukluğunu kesinleştirmez.

Kararsız anjina

Temsili EKG; kaynak olgunun kaydı değildir. Negatif U klinik bağlamda iskemiyle ilişkili olabilir; damar veya darlık yüzdesini göstermez.
Temsili EKG; kaynak olgunun kaydı değildir. Negatif U klinik bağlamda iskemiyle ilişkili olabilir; damar veya darlık yüzdesini göstermez.

Özgün görsel: EKG MOBİL · Temsili öğretim örneği

Kaynak · Lisans

Kaynak bilgisi

Özgün eğitim görseli: EKG MOBİL. Kaynak olgunun kaydı veya kaynak görselin kopyası değildir.

Kaynak olgu açıklaması: Kararsız anjinalı hastada ters U dalgaları. Girish ve arkadaşlarından yeniden yayımlanmıştır; kaynak görsel bu çeviriye alınmamıştır.

Görsel bilimsel kaynağı 1

Görsel bilimsel kaynağı 2

Şeklin kaynak bağlantısı

Prinzmetal anjinasında ters U dalgaları

Prinzmetal anjinalı bir hastada ters U dalgaları
Prinzmetal anjinalı bir hastada ters U dalgaları

Kaynak · Lisans

Kaynak bilgisi

Kaynak: LITFL, U dalgası; Ed Burns. https://litfl.com/u-wave-ecg-library/ Lisans: CC BY-NC-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/). Görsel değiştirilmedi; Türkçe açıklama eklendi.

Şeklin kaynak bağlantısı

NSTEMI

NSTEMI
NSTEMI

Kaynak · Lisans

Kaynak bilgisi

Kaynak: LITFL, U dalgası; Ed Burns. https://litfl.com/u-wave-ecg-library/ Lisans: CC BY-NC-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/). Görsel değiştirilmedi; Türkçe açıklama eklendi.

Şeklin kaynak bağlantısı
  • NSTEMI bulunan bu hastanın lateral derivasyonlarındaki (I, V5 ve V6) hafif U dalgası ters dönmesine dikkat edin; EKG’sindeki tek anormal bulgular bunlardı.

Kaynakça * Sovari AA, Farokhi F, Kocheril AG. Inverted U wave, a specific electrocardiographic sign of cardiac ischemia. Am J Emerg Med. 2007 Feb;25(2):235-7. [PMID: 17276833](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17276833) * Gerson MC, McHenry PL. Resting U wave inversion as a marker of stenosis of the left anterior descending coronary artery. Am J Med. 1980 Oct;69(4):545-50. [PMID: 7424944](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/7424944) * Girish MP, Gupta MD, Mukhopadhyay S, Yusuf J, Sunil Roy TN, Trehan V. U wave: an important noninvasive electrocardiographic diagnostic marker. Indian Pacing Electrophysiol J. 2005 Jan 1;5(1):63-5. [PMID: 16943944](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16943944) * Pérez Riera AR, Ferreira C, Filho CF, Ferreira M, Meneghini A, Uchida AH, Schapachnik E, Dubner S, Zhang L. The enigmatic sixth wave of the electrocardiogram: the U wave. Cardiol J. 2008;15(5):408-21. [PMID: 18810715](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18810715)

İleri okuma Çevrimiçi * Wiesbauer F, Kühn P. [ECG Mastery: Yellow Belt online course.](https://www.medmastery.com/course/ecg-mastery-yellow-belt?utm_source=litfl&utm_medium=referral&utm_campaign=ecg-mastery-yellow-belt) EKG temellerini öğrenin. Medmastery * Wiesbauer F, Kühn P. [ECG Mastery: Blue Belt online course](https://www.medmastery.com/course/ecg-mastery-blue-belt?utm_medium=referral&utm_source=litfl&utm_campaign=ecg-mastery-blue-belt) : EKG uzmanı olun. Medmastery * Kühn P, Houghton A. [ECG Mastery: Black Belt Workshop](https://www.medmastery.com/workshop/ecg-mastery-black-belt?utm_source=litfl&utm_medium=referral&utm_campaign=ecg-mastery-black-belt) . İleri EKG yorumlama. Medmastery * Rawshani A. [Clinical ECG Interpretation](https://ecgwaves.com/) ECG Waves * Smith SW. [Dr Smith’s ECG blog](https://hqmeded-ecg.blogspot.com/) . * Wiesbauer F. [Little Black Book of ECG Secrets](https://litfl.com/wp-content/uploads/2024/11/Little-Black-Book-of-ECG-Secrets-Medmastery-2024.pdf) . Medmastery PDF

Ders kitapları * Zimmerman FH. ECG Core Curriculum . 2023 * Mattu A, Berberian J, Brady WJ. Emergency ECGs: Case-Based Review and Interpretations , 2022 * Straus DG, Schocken DD. Marriott’s Practical Electrocardiography 13e, 2021 * Brady WJ, Lipinski MJ et al. Electrocardiogram in Clinical Medicine . 1e, 2020 * Mattu A, Tabas JA, Brady WJ. Electrocardiography in Emergency, Acute, and Critical Care . 2e, 2019 * Hampton J, Adlam D. The ECG Made Practical 7e, 2019 * Kühn P, Lang C, Wiesbauer F. ECG Mastery: The Simplest Way to Learn the ECG . 2015 * Grauer K. ECG Pocket Brain (Expanded) 6e, 2014 * Surawicz B, Knilans T. Chou’s Electrocardiography in Clinical Practice: Adult and Pediatric 6e, 2008 * Chan TC. ECG in Emergency Medicine and Acute Care 1e, 2004

LITFL ek okumaları * [ECG Library Basics](https://litfl.com/ecg-library/basics/) – Dalgalar, aralıklar, segmentler ve klinik yorumlama * [ECG A to Z by diagnosis](https://litfl.com/ecg-library/diagnosis/) – Klinik bağlamda EKG yorumlama * [ECG Exigency](https://litfl.com/clinical-cases/ecg-exigency/) and [Cardiovascular Curveball](https://litfl.com/clinical-cases/cardiovascular-curveball/) – EKG klinik vakaları * [100 ECG Quiz](https://litfl.com/top-100/ecg/) – Sınav pratiği için öz değerlendirme aracı * [ECG Reference SITES and BOOKS](https://litfl.com/ecg-library/ecg-references/) – diğer kaynaklardan seçmeler

Kaynak · Lisans

Ed Burns · LITFL · Türkçe çeviri ve güncelleme: EKG MOBİL · CC-BY-NC-SA-4.0

Atıf bilgileri

Türkçe çeviri ve güncelleme: EKG MOBİL. Kaynak metindeki klinik ifadeler belirtilen güncel kaynaklarla düzeltilmiştir. Uyarlama CC BY-NC-SA 4.0 kapsamında sunulur; kaynak yazarlarının onayını ifade etmez.

Kaynak kontrol tarihi: 2026-10-21 · Kaynak tarihi: 2024-10-08. Türkçe uyarlama aynı lisansla sunulur. Kaynak yazarların veya LITFL’nin onayını ifade etmez.

Güncelleme: 2026-10-21

Video anlatım

DERS 04/12 · 95 SN · TÜRKÇE

P, QRS, T ve U dalgaları

İşaretli tek atım üzerinde elektriksel olaylar ve T–U ayrımı.

Göründüğünde sesli başlar
Kaynaklar ve eğitim notu

Özgün sentetik öğretim modelleriyle hazırlanmış Türkçe anlatımlı görsel derstir; hasta kaydı, klinik test veya kişiye özel tedavi önerisi değildir. Gösterilen hız ve süreler seçilmiş eğitim örnekleridir. Şematik çizimlerden klinik ölçüm yapılmamalıdır. Anlatım yapay sesle üretilmiştir; bağımsız klinik uzman onayı iddiası yoktur.

Altı konu sahnesi, işaretli EKG örnekleri ve isteğe bağlı Türkçe altyazı. Web oynatma: 1920 × 1080, 30 kare/sn. Özgün ana üretim: 3840 × 2160, 30 kare/sn.

Örnekler yerel öğretim modelleriyle çizilmiştir; EKG Kütüphanesi’ndeki gerçek hasta kayıtlarından veya projenin canlı simülatöründen alınmış kayıtlar değildir. Dersin ilgili EKG Kütüphanesi ve Simülatör bağlantıları ayrı uygulama olanaklarıdır.

Bilimsel okuma kaynakları: University of Utah — 12 derivasyon ve EKG bileşenleri

KLİNİK ÖRÜNTÜLER · POTASYUM VE KALSİYUM · 118 SN

Elektrolitler EKG’yi nasıl değiştirir?

Potasyumun T ve U dalgalarına, kalsiyumun ST ve QT süresine etkileri. Gerçekçi kalp görseli, karşılaştırmalı EKG, Türkçe anlatım ve altyazı.

Göründüğünde sesli başlar
Kaynaklar ve eğitim notu

Özgün sentetik eğitim örnekleridir; gerçek hasta kaydı değildir. Kalp görseli temsilidir. QT ve QU değerleri seçilmiş öğretim örnekleridir; tanı eşikleri değildir. Anlatım yapay sesle oluşturulmuştur.

Hipokalemide T düzleşmesi, ST çökmesi ve belirgin U dalgası görülebilir. Hiperkalemide sivri T, P küçülmesi, PR uzaması ve QRS genişlemesi gelişebilir; değişiklikler her hastada aynı sırayı izlemez. Küçük U dalgaları sağlıklı kişilerde de bulunabilir.

Hipokalsemi ST ve QT süresini uzatabilir; hiperkalsemi kısaltabilir. QT, QRS başlangıcından T sonuna ölçülür; ayrı U dalgası dahil edilmez. QTc kalp hızına göre düzeltilmiş QT değeridir. Normal EKG tehlikeli hiperkalemiyi dışlamaz; kan tetkikleri ve klinik değerlendirme gereklidir.

Yapım: Creative Claw gerçekçi kalp görselleştirmesi; ElevenLabs ile Keşif Defteri — Ay Ailesi onaylı anlatıcı profili. 1920 × 1080, 30 kare/sn, yatay video.

Kaynaklar: KDIGO — Akut hiperkalemi · NCBI — Kalsiyum · NCBI — Hipokalemi · AHA/ACCF/HRS — ST, T, U ve QT değerlendirmesi.

Sık yapılan hatalar

  • Hipokalemide görülen görünür uzamanın bir bölümü T-U birleşmesi olabilir; QT ve QU’yu karıştırmayın.
  • Sonraki P dalgasını U sanmamak için ritmi ve P-P düzenini uzun şeritte izleyin.
  • Negatif U üzerinden tek başına LAD/sol ana koroner darlığı tanısı yazmayın.

Ayırıcı tanı ve klinik önem

  • Küçük U örneği: 0,5 mm = 0,05 mV10 mm/mV’de sentetik örnek; evrensel zorunlu normal değer değildir.
  • Belirgin U için pratik ipucu: Yaklaşık >1–2 mm veya T’nin >%25’iHız ve T genliği etkiler; tek başına elektrolit tanı eşiği değildir.
  • QT sınırı: QRS başlangıcı → T sonuAyrı U dahil edilmez; T-U füzyonunda ölçümün güvenilirliği azalır.

Mini test

Vaka 01

Otomatik QT’yi kontrol edin

Sentetik olgu: Diüretik kullanan 68 yaşındaki kişide otomatik cihaz “QT 550 ms” bildiriyor.

Bulgular

  • QRS başlangıcı 100 ms; T sonu 460 ms; ayrı U sonu 650 ms.
  • U genliği 2 mm; potasyum ve magnezyum henüz bilinmiyor.

Sorular

  1. Manuel QT ve QU kaç ms?
  2. Belirgin U hipokalemiyi kanıtlar mı?
Gerekçeli çözümü göster
  1. QT = 460 − 100 = 360 ms.
  2. QU = 650 − 100 = 550 ms; cihazın işaretlediği son nokta kontrol edilmelidir.
  3. Elektrolitler, ilaçlar ve hız değerlendirilir; U tek başına hipokalemi tanısı koydurmaz.

Sonuç: Ayrı U’yu QT’ye katmayın. QTc için ayrıca güvenilir RR ve uygun düzeltme yöntemi gerekir.

Belirsizlik: Gerçek kayıtta T-U sınırı bu örnekteki kadar belirgin olmayabilir; belirsizlik gizlenmemelidir.

Akıl kartı

U Dalgası
  • U’yu T ve sonraki P’den ayırmak
  • Belirgin veya ters U’nun sınırlı özgüllüğünü kavramak
  • QT ile QU ölçümünü ayırmak
  • Hipokalemide görülen görünür uzamanın bir bölümü T-U birleşmesi olabilir; QT ve QU’yu karıştırmayın.

Dersi bitir ve devam et

Eğitim amaçlıdır; gerçek hastada klinik değerlendirme ve kararın yerine geçmez. İçerikler kaynaklarıyla birlikte sunulur; bağımsız uzman onayı iddiası yoktur.